Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • COLUMN - Op zoek naar extra inkomsten?
Bart Van Craeynest
  • 15/11/2019

COLUMN - Op zoek naar extra inkomsten?

Tijdens een hoorzitting over de financiering van de sociale zekerheid vorige week in de Kamer werd opmerkelijk veel verwezen naar de nood aan extra inkomsten. De realiteit is dat de overheidsinkomsten in ons land al zeer hoog liggen. Dat schrijft Bart Van Craeynest, hoofdeconoom van Voka.

In het debat legden vakbonden en ziekenfondsen de klemtoon op hoe allerlei vormen van lastenverlaging minder inkomsten voor de sociale zekerheid betekenden. De oplossing lag volgens hen dan ook voor de hand: draai die lastenverlagingen terug en het financieringsprobleem is opgelost. Andere experten kwamen tot een indrukwekkend lijstje aan voorstellen voor extra inkomsten: sociale bijdragen, meer btw-ontvangsten, meer roerende en onroerende voorheffing, een vermogensbelasting en een CO2-heffing. 

Ook informateur Magnette wees op een gebrek aan inkomsten voor de overheid om de sociale plannen van de PS te financieren, onder meer een minimum netto-pensioen van 1500 euro, meer mogelijkheden om vervroegd te stoppen met werken en een lagere BTW op elektriciteit. De doorrekening van het Planbureau voor de verkiezingen raamde de factuur van de plannen van de PS op minstens 8,5 miljard per jaar op kruissnelheid. Die roep om extra inkomsten klinkt misschien makkelijk, maar gaat nogal vlot voorbij aan de realiteit van de huidige overheidsinkomsten.

Nieuwe Europese cijfers tonen dat België in 2018 op Frankrijk na de hoogste belastingdruk van Europa had. Die totale belastingdruk komt uit op 47,2% van het BBP. Tegen die achtergrond zijn pleidooien voor meer overheidsinkomsten nogal bizar. Als onze overheid het huidige begrotingstekort, de toekomstige vergrijzingsfactuur en nieuwe uitgaven zoals voorgesteld door de PS wil financieren met extra inkomsten, dan zou die totale belastingdruk naar 53% van het bbp moeten, waarmee we los aan kop zouden gaan in Europa. Om dat te realiseren zouden bijvoorbeeld de btw-ontvangsten bijna moeten verdubbelen of de belastingen op ondernemingen bijna moeten verdrievoudigen. Dat zou niet lukken zonder belangrijke economische schade. 

Extra inkomsten voor de overheid mag dan voor sommigen makkelijk klinken, zeker als die betaald zouden worden door ‘anderen’, zoals de grote vermogens of de multinationals. De realiteit is dat de overheidsinkomsten in ons land al zeer hoog liggen. Daarnaast liggen ook de overheidsuitgaven hoog: onze totale overheidsuitgaven zijn de derde hoogste van Europa, onze sociale overheidsuitgaven de tweede hoogste. De vraag of al die uitgaven wel efficiënt gebeuren en/of nodig zijn, zou de eerste reflex moeten zijn in het debat rond de overheidsfinanciën. En op langere termijn zouden we vooral moeten inzetten op sterkere economische groei. De recepten daarvoor zijn gekend: meer investeren, meer flexibiliteit, meer concurrentie, … Maar dat soort voorstellen komt in het debat net opmerkelijk weinig aan bod.   

ING
SD Worx